Nghiên cứu sinh Đỗ Thu Hương bảo vệ luận án tiến sĩ
Trường Đại học Thương mại tổ chức bảo vệ luận án tiến sĩ cấp trường cho nghiên cứu sinh Đỗ Thu Hương
1. Đề tài: "Tác động của chất lượng thể chế địa phương cấp tỉnh đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài: nghiên cứu trường hợp vùng Đồng bằng Sông Hồng"
2. Ngành: Quản lý kinh tế; Mã ngành: 9310110
3. Thời gian: 09h00, Thứ 5, ngày 04/6/2026
4. Địa điểm: Phòng họp số 1 nhà F, Trường Đại học Thương mại, số 79 Hồ Tùng Mậu, Từ Liêm, TP. Hà Nội
5. Những đóng góp mới của luận án:
Về mặt học thuật, lý luận
Luận án đóng góp vào lý luận về mối quan hệ tác động của thể chế địa phương đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thông qua ba phương diện chính sau đây:
Thứ nhất, luận án đã phát triển và hệ thống hóa một khung lý luận tổng hợp để giải thích cơ chế tác động của chất lượng thể chế địa phương đến thu hút FDI, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay. Kế thừa các lý thuyết nền tảng, luận án bổ sung các luận giải nhằm khẳng định sự dịch chuyển vai trò của thể chế từ một yếu tố bổ trợ trở thành một nhân tố quyết định mang tính chiến lược, do sự thay đổi của các quy tắc cạnh tranh toàn cầu. Thay vì tiếp cận vấn đề qua các lý thuyết riêng lẻ, nghiên cứu đã kết hợp các góc nhìn từ các lý thuyết bao gồm lý thuyết kinh tế học thể chế mới, lý thuyết thể chế quản trị và lý thuyết triết trung để chỉ ra ba cơ chế tác động cốt lõi: (1) giảm thiểu chi phí giao dịch và rủi ro; (2) nâng cao lợi thế vị trí và năng lực cạnh tranh và (3) tăng cường chất lượng quản trị và tính có thể dự đoán. Việc xây dựng khung lý luận này cung cấp một cái nhìn toàn diện và sâu sắc hơn, làm phong phú thêm cơ sở lý luận cho các nghiên cứu về mối quan hệ tác động của chất lượng thể chế địa phương đến thu hút FDI.
Thứ hai, luận án đã đóng góp vào phương pháp luận nghiên cứu bằng cách cụ thể hoá và đo lường một khung lý thuyết quản trị quốc tế (khung KKZ) vào bối cảnh thực tiễn của một nền kinh tế đang phát triển, cụ thể là Việt Nam. Cụ thể, luận án đã xây dựng một cầu nối giữa khung lý thuyết quản trị của Kaufmann, Kraay và Zoido-Lobatón (KKZ) và chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) và biện giải một cách khoa học cho việc lựa chọn và diễn giải 5 chỉ số thành phần PCI để đại diện cho các trụ cột quản trị của KKZ ở cấp địa phương. Cách tiếp cận này không chỉ làm tăng tính tin cậy cho mô hình mà còn cung cấp một phương pháp luận tham khảo có giá trị.
Thứ ba, luận án đã cung cấp những bằng chứng thực nghiệm mới về vai trò của thể chế trong thực tiễn. Các kết quả định lượng đã chỉ ra sự khác biệt về tác động của từng khía cạnh thể chế đến thu hút FDI, cụ thể : (i) Sự khác biệt trong vai trò của các khía cạnh thể chế, trong đó năng lực thực thi và sự chủ động của chính quyền có tác động tích cực và mạnh mẽ, trong khi các thể chế mang tính quy định lại cho thấy các mối quan hệ phức hợp, thậm chí ngược chiều; (ii) Sự tồn tại của các mối quan hệ đánh đổi, nơi các yếu tố kinh tế nền tảng có thể lấn át vai trò của thể chế. Những phát hiện này đối lập với các quan điểm cho rằng một thể chế tốt hơn luôn dẫn đến kết quả thu hút FDI tốt hơn. Thay vào đó, có thể thấy rằng tác động của chất lượng thể chế còn phụ thuộc nhiều điều kiện hoàn cảnh của địa phương.
Về mặt thực tiễn
Luận án được kỳ vọng sẽ mang lại những đóng góp có giá trị thực tiễn cho các nhà hoạch định chính sách, các nhà quản lý và cộng đồng nghiên cứu, cụ thể qua ba phương diện chính sau:
Thứ nhất, luận án cung cấp một bộ bằng chứng thực nghiệm có cơ sở khoa học, giúp nhận diện lại các động lực cạnh tranh cốt lõi trong thu hút FDI ở cấp địa phương trong bối cảnh mới. Trong bối cảnh các công cụ ưu đãi tài chính truyền thống đang mất dần hiệu lực do Thuế tối thiểu toàn cầu, các địa phương đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tìm kiếm các lợi thế cạnh tranh bền vững hơn. Kết quả nghiên cứu của luận án đã chỉ ra một cách rõ ràng đâu là những thể chế thực sự hiệu quả và đâu là những tồn tại cố hữu hay những mối quan hệ phức hợp cần được nhận thức lại. Những phát hiện này là cơ sở khoa học quan trọng, giúp các nhà hoạch định chính sách ở cả cấp Trung ương và địa phương có thể điều chỉnh lại chiến lược thu hút đầu tư, chuyển trọng tâm từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng chất lượng điều hành kinh tế thực chất.
Thứ hai, luận án cung cấp một bộ khung giải pháp có tính hệ thống và khả thi, có thể được các địa phương, đặc biệt là các tỉnh vùng Đồng bằng sông Hồng, trực tiếp tham khảo và vận dụng. Thay vì chỉ dừng lại ở các khuyến nghị chung chung, luận án đã đi sâu vào việc đề xuất các nhóm giải pháp cụ thể, được xây dựng dựa trên chính các kết quả phân tích về hạn chế và nguyên nhân. Các giải pháp này được trình bày chi tiết tập trung vào các lĩnh vực có tác động lớn nhất như nâng cao năng lực thực thi của chính quyền, tăng cường tính minh bạch, kiến tạo môi trường liêm chính, và củng cố các nền tảng kinh tế - xã hội. Đặc biệt, các giải pháp này còn được đặt trong bối cảnh tái cấu trúc không gian hành chính, cung cấp những gợi ý quan trọng cho việc xây dựng mô hình quản trị hiệu quả cho các đơn vị hành chính mới.
Thứ ba, luận án là một tài liệu tham khảo học thuật hữu ích và mở ra các hướng nghiên cứu mới. Với việc hệ thống hóa các lý thuyết và nghiên cứu thực nghiệm, cùng với việc xây dựng một bộ dữ liệu bảng chi tiết cho vùng Đồng bằng sông Hồng, luận án có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo đáng tin cậy cho các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên trong các lĩnh vực kinh tế phát triển, kinh tế thể chế và quản lý kinh tế. Quan trọng hơn, bằng việc chỉ ra những hạn chế của nghiên cứu (về vấn đề nội sinh, cách đo lường biến) và những câu hỏi còn bỏ ngỏ (tác động của thể chế theo ngành, tác động thực sự của sáp nhập tỉnh), luận án đã gợi mở ra nhiều hướng nghiên cứu có giá trị trong tương lai, góp phần thúc đẩy dòng chảy tri thức về vai trò của thể chế địa phương tại Việt Nam.
Tổng thể, những đóng góp mới về thực tiễn của luận án không chỉ trực tiếp khắc phục các khoảng trống nghiên cứu đã được xác định, mà còn cung cấp luận cứ khoa học có giá trị cho việc nâng cao chất lượng thể chế địa phương qua đó thúc đẩy thu hút và giữ chân dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trong bối cảnh mới.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Academic and theoretical contributions
The thesis contributes to the theoretical literature on the relationship between local institutions and the attraction of foreign direct investment (FDI) through the following three main aspects.
First, the thesis develops and systematizes an integrated theoretical framework to explain the mechanisms through which provincial-level institutional quality affects FDI attraction, particularly in the current context. Building upon foundational theories, the study advances additional theoretical arguments to emphasize the shift in the role of institutions from a supporting factor to a decisive and strategic determinant, driven by changes in the rules of global competition. Rather than examining the issue through isolated theoretical perspectives, the research integrates insights from New Institutional Economics, Governance theory, and Eclectic theory to identify three core mechanisms of impact: (1) reducing transaction costs and investment risks; (2) enhancing location advantages and competitiveness; and (3) improving the quality of governance and predictability. The construction of this integrated theoretical framework provides a more comprehensive and in-depth perspective, thereby enriching the theoretical foundation for studies on the impact of provincial-level institutional quality on FDI attraction.
Second, the thesis contributes to research methodology by concretizing and measuring an international governance theoretical framework (the KKZ framework) within the practical context of a developing economy, specifically Vietnam. In particular, the study establishes a conceptual bridge between the governance theory proposed by Kaufmann, Kraay, and Zoido-Lobatón (KKZ) and the Provincial Competitiveness Index (PCI), and provides a rigorous justification for the selection and interpretation of five PCI sub-indices to represent the governance pillars of the KKZ framework at the provincial level. This approach not only enhances the reliability of the empirical model but also offers a valuable methodological reference for future research.
Third, the thesis provides new empirical evidence on the role of institutions in practice. The quantitative results reveal heterogeneity in the effects of different institutional dimensions on FDI attraction. Specifically: (i) there are clear differences in the roles of institutional aspects, whereby implementation capacity and the proactivity of provincial leadership exert positive and strong effects, while regulatory institutions exhibit complex and, in some cases, even negative relationships; and (ii) there exist trade-off relationships in which fundamental economic factors may outweigh the role of institutions. These findings challenge the conventional view that better institutional quality necessarily leads to improved FDI attraction outcomes. Instead, they indicate that the impact of institutional quality highly depends on local conditions.
Practical contributions
The thesis is expected to generate valuable practical contributions for policymakers, public managers, and the research community through the following three main aspects.
First, the thesis provides a set of empirically grounded evidence that helps re-identify the core competitive drivers of FDI attraction at the local level in the new context. As traditional financial incentive instruments are gradually losing their effectiveness due to the Global Minimum Tax, local governments face an urgent need to seek more sustainable sources of competitive advantage. The empirical findings of the thesis clearly distinguish which institutional dimensions are genuinely effective and which represent persistent institutional bottlenecks or complex relationships that require reconsideration. These findings constitute an important scientific basis enabling policymakers at both the central and local levels to recalibrate their investment attraction strategies, shifting the focus from incentive-based competition toward competition based on the substantive quality of economic governance.
Second, the thesis offers a systematic and feasible set of policy solutions that can be directly referenced and applied by local governments, particularly in the provinces of the Red River Delta. Rather than remaining at the level of general recommendations, the thesis develops concrete groups of solutions grounded in empirical evidence on institutional constraints and their underlying causes. These solutions are presented in detail, with a focus on areas exerting the strongest impact, including enhancing government implementation capacity, strengthening transparency, fostering an integrity-based environment, and consolidating socio-economic foundations. Notably, the proposed solutions are situated within the context of administrative spatial restructuring, thereby providing important insights for the design of effective governance models for newly established administrative units.
Third, the thesis serves as a valuable academic reference and opens up new avenues for future research. By systematizing a substantial body of theoretical frameworks and empirical studies, together with constructing a detailed panel dataset for the Red river delta, the thesis can be used as a reliable reference for researchers, lecturers, and students in the fields of development economics, institutional economics, and public governance. More importantly, by identifying the limitations of the study (endogeneity issues and variable measurement) and highlighting unresolved questions (sector-specific institutional effects and the actual impact of provincial mergers), the thesis points to multiple promising directions for future research, thereby contributing to the advancement of knowledge on the role of local institutions in Vietnam.
Overall, the practical contributions of the thesis not only directly address the identified research gaps but also provide valuable scientific foundations for improving provincial-level institutional quality, thereby fostering both the attraction and retention of foreign direct investment in the new context.
